Gulllax (Argentina silus)
Niðurhal gagna
Hlaða niður (Parquet) · 550.6 KB Hlaða niður (CSV) · 1.5 MB
Niðurhal gagna
Hlaða niður (Parquet) · 550.6 KB Hlaða niður (CSV) · 1.5 MB
Gulllax er djúpsjávartegund og er algengastur við landgrunnsbrúnina undan Suðausturlandi, og undan suður og suðvesturströndinni á 300–600 m dýpi. Hann er miðsævis- og botnfiskur sem heldur sig nálægt botni á daginn en syndir upp í sjó á nóttunni. Stærstu fiskarnir halda sig í stórum torfum á meira en 500 m dýpi en ungviðið er grynnra. Beinar veiðar hófust á gulllaxi á tíunda áratug 20. aldar en hann er einnig algengur meðafli í djúpkarfaveiðum.
Gulllax veiðist bæði í SMB og SMH. Stöðvanet SMH nær dýpra en SMB og nær yfir útbreiðslusvæði gulllax á Íslandsmiðum. Í SMH eru einungis skoðuð gögn frá árinu 2000, þar sem rannsóknasvæðið árin 1996–1999 náði ekki nema að hluta yfir útbreiðslu gulllax á Íslandsmiðum.
Heildarvísitala og vísitala veiðistofns (25 cm og stærri) í SMH hækkuðu hratt á árunum 2020–2023 en höfðu fram að því verið nokkuð stöðugar. Síðustu ár hafa vísitölurnar lækkað en eru enn háar. Í SMB hafa vísitölurnar hækkað jafnt og þétt frá árinu 2002.
Mæliskekkja í vísitölum er yfirleitt há. Ástæðan er sú að stór hluti aflans kemur í fáum togum sem leiðir til tilviljanakenndra sveiflna frá ári til árs.
Vísitala ungfisks (20 cm og minni) hefur verið sveiflukennd á tímabilinu. Undanfarin ár hefur hún verið nálægt meðaltali rannsóknartímabilsins.
Myndirnar sýna ýmsar vísitölur í þyngd og í fjölda. Skyggð svæði sýna 95 % öryggismörk. Hægt er að skoða heildarvísitölur í þyngd og fjölda og samanburð vísitalna í SMB og SMH (hlutfallslegar vísitölur). Einnig eru sýndar vísitölur nokkurra stærðarflokka í þyngd og fjöldavísitölur minnsta fisksins sem gefa vísbendingu um nýliðun.
Í SMH fæst mest af gulllaxi á stærðarbilinu 30–45 cm. Fjöldi smærri fisks er breytilegur sem endurspeglar árgangastyrk.
Í SMB er lengdardreifingin svipuð og í SMH þó meðallengd gulllax sé minni en í SMH.
Myndirnar sýna lengdarskiptar vísitölur (í milljónum) eftir árum.
Aldursgreiningar úr SMH, sem ná frá árinu 2005, sýna að gulllax er tiltölulega langlíf tegund og að stofninn samanstendur af mörgum árgöngum. Er aldursbilið frá 1 árs til meira en 25 ára. Árgangurinn frá árinu 2004 er til að mynda enn algengur í stofninum. Meira fæst nú af 10–20 ára gulllaxi en árin 2005–2020.
Aldursskiptar vísitölur úr SMB ná einungis fram til ársins 2020. Fyrstu 10 árin samanstóð stofninn af mörgum árgöngum en hin síðari ár einskorðast aldurskiptingin við yngri fisk og lítið er af fiski eldri en 10 ára.
Myndirnar sýna aldursskiptar vísitölur í þyngd og fjölda. Með því að velja aldurshópa í skýringartextanum hægra megin á myndinni er hægt að skoða stærð hvers hóps sérstaklega.
Töflunar sýna fjöldavísitölur eftir aldri. Með því að færa músarbendil yfir einstaka hluta töflunnar er hægt að fylgjast með þróun árganga. Taflan notar bláan litaskala þar sem litadýpt endurspeglar fjölda. Því dekkri sem liturinn er, því hærri er fjöldinn. Fyrir neðan töfluna er mynd sem sýnir stærð árganga á lograkvarða. Bláa línan sýnir meðaltalið yfir tímabilið.