Djúpkarfi (Sebastes mentella)

Djúpkarfi eru hægvaxta, langlíf og seinkynþroska. Slíkar tegundir eru jafnan viðkvæmar fyrir miklu veiðiálagi. Djúpkarfi telst til botnfiska þó hann sé í raun bæði botn- og miðsjávarfiskur. Hann er algengastur á 400–700 m dýpi á landgrunnshallanum í hlýja sjónum vestur, suður og suðaustur af landinu. Hann heldur sig við botn að degi til en leitar upp í sjó að nóttu.

Djúpkarfi á Íslandsmiðum (innan íslensku efnahagslögsögunnar) er skilgreindur sem sérstakur líffræðilegur stofn og sem sérstök stjórnunareining. Einungis veiðistofn djúpkarfans er að finna hér við land og er talið að uppeldissvæði hans sé við strendur Grænlands.

Mjög lítið fæst af djúpkarfa í SMB og hér er því eingöngu fjallað um niðurstöður SMH. Einungis eru skoðuð gögn árin frá árinu 2000, þar sem rannsóknasvæðið árin 1996–1999 náði ekki nema að hluta yfir útbreiðslu djúpkarfans á Íslandsmiðum.

Stofnvísitölur djúpkarfa hefur sveiflast án sýnilegrar langtímaþróunar á rannsóknartímabilinu.

Undanfarin ár hefur magn stærsta djúpkarfans (45 cm og stærri) aukist jafnt og þétt og er nú um 40 % af heildarlífmassa samanborið við um 15 % í upphafi rannsóknartímabilsins.

Vísitala ungfisks (30 cm og minni og er mælikvarði á nýliðun) hefur lækkað mikið frá árinu 2000 þegar vísitalan var um 10 % af heildarfjöldavísitölu. Nánast ekkert hefur fengist af djúpkarfa minni en 30 cm undanfarinn áratug. Bendir það til viðvarandi nýliðunarbrests.

NoteUm vísitölumyndir

Myndirnar sýna ýmsar vísitölur í þyngd og í fjölda. Skyggð svæði sýna 95 % öryggismörk. Hægt er að skoða heildarvísitölur í þyngd og fjölda og samanburð vísitalna í SMB og SMH (hlutfallslegar vísitölur). Einnig eru sýndar vísitölur nokkurra stærðarflokka í þyngd og fjöldavísitölur minnsta fisksins sem gefa vísbendingu um nýliðun.

Djúpkarfinn sem fæst í SMH var í upphafi að mestu á bilinu 30-47 cm langur og toppurinn í lengdardreifingunni í kringum 35–40 cm.

Yfir rannsóknartímabilið hefur lengdardreifingin hliðrast til hægri í stærri fisk. Nú er nær eingöngu djúpkarfi á stærðarbilinu 40–50 cm og toppurinn í lengdardreifingunni er um 45 cm.

Meðallengd djúpkarfa hefur aukist en þessi þróun lengdardreifingar er gott dæmi um það sem gerist þegar nýliðun er léleg, þ.e. meðallengd eykst þar sem lítið fæst af smáum karfa.

NoteUm lengdardreifingar

Myndirnar sýna lengdarskiptar vísitölur (í milljónum) eftir árum.

Aldursgreiningar úr SMH sýna að stofninn samanstendur af mörgum árgöngum og er aldursbilið frá 5 til meira en 50 ára.

Árgangarnir frá 1985 og 1990 voru stórir og eru enn áberandi í stofninum.

Vísbendingar um lélega nýliðun sjást í aldursdreifingunni,þar sem mjög fáir fiskar tíu ára og yngri hafa sést frá árinu 2018.

NoteUm aldursskiptar vísitölur

Myndirnar sýna aldursskiptar vísitölur í þyngd og fjölda. Með því að velja aldurshópa í skýringartextanum hægra megin á myndinni er hægt að skoða stærð hvers hóps sérstaklega.

Taflan sýna fjöldavísitölur eftir aldri. Með því að færa músarbendil yfir einstaka hluta töflunnar er hægt að fylgjast með þróun árganga. Taflan notar bláan litaskala þar sem litadýpt endurspeglar fjölda. Því dekkri sem liturinn er, því hærri er fjöldinn. Fyrir neðan töfluna er mynd sem sýnir stærð árganga á lograkvarða. Bláa línan sýnir meðaltalið yfir tímabilið.